TESE w Niemczech, Austrii i Szwajcarii: koszty i skuteczność

Ta strona dotyczy Niemiec, Austrii i Szwajcarii.

TESE to skrót od testikularnej ekstrakcji plemników, czyli chirurgicznego pobrania plemników bezpośrednio z tkanki jądra. Dla mężczyzn z azoospermią (brak plemników w nasieniu) ten zabieg jest często ostatnią szansą na własne dzieci.

Wskaźniki skuteczności są dobre, jeśli wskazanie jest właściwe.

Kiedy TESE jest potrzebna?

TESE wchodzi w grę przy dwóch postaciach azoospermii:

Azoospermia obturacyjna (OA): Produkcja plemników w jądrze działa, ale droga ich transportu jest zablokowana, na przykład po wazektomii, przy braku nasieniowodów (CBAVD) lub po infekcjach. Ponieważ plemniki powstają, zazwyczaj można je tu pobrać.

Azoospermia nieobturacyjna (NOA): Produkcja plemników w jądrze jest zaburzona. Przyczyn jest wiele: genetyczne (zespół Klinefeltera, mikrodelecje chromosomu Y), po leczeniu nowotworu, przy wnętrostwie lub idiopatyczne (przyczyna nieznana). Według familienplanung.de pobranie plemników udaje się tu w około 50% przypadków.

TESE a mikro-TESE

Cecha	Konwencjonalna TESE	Mikro-TESE
Metoda	Kilka próbek tkanki pobranych bez powiększenia	Celowe poszukiwanie pod mikroskopem operacyjnym (powiększenie od 20 do 25 razy)
Znieczulenie	Znieczulenie ogólne lub miejscowe	Zazwyczaj znieczulenie ogólne
Czas trwania	Krótszy	Wyraźnie dłuższy
Uszkodzenie tkanki	Pobiera się więcej tkanki, częściej występują krwiaki i bliznowacenie	Mniej tkanki, rzadsze krwiaki i bliznowacenie
Plemniki znalezione przy NOA	zależnie od metaanalizy od 35 do 46%	zależnie od metaanalizy od 46 do 52%
Odpowiednia przy	OA, NOA	Przede wszystkim NOA
Koszty	według familienplanung.de od 800 do 2000 € za jedną TESE	zależnie od kliniki

Przy azoospermii nieobturacyjnej wiele ośrodków uważa mikro-TESE za metodę z wyboru. Czy faktycznie częściej znajduje ona plemniki, jest jednak sporne: jedna metaanaliza wykazała 52 wobec 35%, inna nie znalazła różnicy (w obu grupach około 46%). Wyraźniejsza jest korzyść dotycząca tkanki: pobiera się jej mniej, a krwiaki i bliznowacenie jądra występują rzadziej.

Nowoczesna sala operacyjna do mikro-TESE z mikroskopem operacyjnym

Przebieg mikro-TESE

Przygotowanie (kilka tygodni wcześniej):

Seminogram potwierdzający azoospermię
Badania hormonalne (FSH, LH, testosteron)
Poradnictwo genetyczne (kariotyp, mikrodelecje chromosomu Y)
Przy NOA: wytyczne EAU nie zalecają poza badaniami klinicznymi wstępnego leczenia hormonalnego, dane na ten temat są ograniczone

Dzień zabiegu:

Znieczulenie, zazwyczaj ogólne
Małe nacięcie na worku mosznowym
Jądro zostaje otwarte i systematycznie przeszukane pod mikroskopem operacyjnym (powiększenie od 20 do 25 razy)
Większe, nieprzezroczyste kanaliki są pobierane celowo, tam prawdopodobieństwo znalezienia plemników jest największe
Natychmiastowe badanie próbek w laboratorium
Jeśli plemniki zostaną znalezione: zamrożenie (kriokonserwacja) do późniejszej ICSI
Zamknięcie rany i opatrunek uciskowy

Po zabiegu:

Kilka dni oszczędzania się fizycznie
Chłodzenie i uniesienie jądra
Sport i seks dopiero po konsultacji z kliniką
Kontrola rany i w razie potrzeby zdjęcie szwów zgodnie z zaleceniami kliniki

Koszty w Niemczech, Austrii i Szwajcarii

Kraj	Koszty	Pokrycie kosztów
Niemcy	od 800 do 2000 € (familienplanung.de)	Ustawowe ubezpieczenie zdrowotne współfinansuje u małżeństw w określonych okolicznościach połowę kosztów; w całości tylko przed terapią uszkadzającą komórki rozrodcze
Austria	brak oficjalnej informacji o cenie	Fundusz IVF może współfinansować MESA/TESE w ramach próby IVF lub ICSI (para płaci 30%)
Szwajcaria	brak oficjalnej informacji o cenie	Ubezpieczenie podstawowe tylko przy zachowaniu płodności, na przykład przed leczeniem nowotworu; poza tym trzeba płacić samodzielnie

W Niemczech ustawowa kasa chorych może u małżeństw współfinansować połowę kosztów TESE. W całości pokrywa TESE wraz z zamrożeniem tylko wtedy, gdy czeka cię terapia uszkadzająca komórki rozrodcze, na przykład chemioterapia. Niektóre prywatne ubezpieczenia zdrowotne pokrywają koszty w całości, jeśli to ubezpieczony jest przyczyną niespełnionego pragnienia dziecka. Niektóre ustawowe kasy chorych wypłacają dobrowolne dofinansowanie wynikające ze statutu, zapytaj o to w swojej kasie. Dla późniejszego leczenia metodą IVF/ICSI obowiązują zwykłe zasady: 50% kosztów przy maksymalnie trzech próbach u małżeństw. Kriokonserwacja plemników nie wchodzi w zakres tego świadczenia.

Skuteczność i rokowanie

Odsetek znalezionych plemników zależy w dużym stopniu od przyczyny:

Rozpoznanie	Plemniki znalezione
Azoospermia obturacyjna	zazwyczaj tak
NOA ogółem	około 50% (familienplanung.de)
Zespół Klinefeltera	do 50%
Mikrodelecja chromosomu Y (AZFc)	od 50 do 75%
Mikrodelecja chromosomu Y (AZFa/b, całkowita)	bardzo niekorzystne, TESE nie jest zalecana

Rokowanie ułatwia także badanie pobranej tkanki: jeśli wykazuje ona ograniczoną, ale obecną produkcję plemników (hipospermatogeneza), szanse są według wytycznych EAU lepsze niż przy zahamowaniu dojrzewania lub zespole samych komórek Sertolego (Sertoli-Cell-Only).

Jeśli plemniki zostaną znalezione, szanse przy ICSI są zachęcające. Według Niemieckiego Rejestru IVF (Deutsches IVF-Register, D·I·R) odsetek żywych urodzeń po ICSI z plemnikami z TESE wyniósł w 2023 roku 21,8% na transfer zarodka, przy wszystkich cyklach świeżych 22,5%. Odsetek ciąż klinicznych z plemnikami z TESE wyniósł 28,2% na transfer. To dobra wiadomość.

Jeśli plemniki nie zostaną znalezione, niestety jest niewiele alternatyw. Możliwa jest druga próba: po nieudanej mikro-TESE ponowne zabiegi pozwoliły w badaniach jednak znaleźć plemniki w od 18 do 43% przypadków, po nieudanej konwencjonalnej TESE w przybliżeniu od 39 do 47%.

Ryzyko

TESE to zabieg chirurgiczny o niewielkim ryzyku:

Obrzęk i krwiak (częste, przede wszystkim po konwencjonalnej TESE)
Ból (kilka dni, dobrze poddaje się leczeniu powszechnie stosowanymi lekami przeciwbólowymi)
Infekcja (rzadko)
Spadek testosteronu (po obu metodach poziom testosteronu zwykle w dłuższej perspektywie wraca do normy; kontrole są wskazane)
Bliznowacenie jądra (po konwencjonalnej TESE częstsze niż po mikro-TESE, znaczenie długoterminowe jest niejasne)

Najczęstsze pytania

Czy TESE boli?

Sam zabieg jest bezbolesny, odbywa się w znieczuleniu. Potem przez kilka dni odczuwasz ucisk i lekki ból w worku mosznowym. Zazwyczaj wystarczają powszechnie stosowane leki przeciwbólowe. To, kiedy będziesz mógł wrócić do pracy, zależy od zabiegu i twojego zawodu.

Czy TESE można powtórzyć?

Tak. Po nieudanej mikro-TESE ponowne zabiegi pozwoliły w badaniach jednak znaleźć plemniki w od 18 do 43% przypadków. Po nieudanej konwencjonalnej TESE odsetek znalezionych plemników przy następującej po niej mikro-TESE wynosił w przybliżeniu od 39 do 47%. Wytyczne EAU nie zalecają poza badaniami klinicznymi wstępnego leczenia hormonalnego przed TESE.

Ile kosztuje mikro-TESE razem z ICSI?

Za TESE familienplanung.de podaje od 800 do 2000 euro. Do tego dochodzą koszty leczenia ICSI, w których ustawowa kasa chorych uczestniczy u małżeństw w połowie, kriokonserwacja plemników i ewentualne koszty leków. Poproś wcześniej o pisemny kosztorys. Porównaj kliniki na Fertilio.

Czy przed TESE potrzebuję poradnictwa genetycznego?

Tak, koniecznie. Przy azoospermii konsultacja z genetykiem klinicznym należy do standardu. Według wytycznych EAU kariotyp i analiza mikrodelecji chromosomu Y są częścią diagnostyki. Przy całkowitych delecjach AZFa lub AZFb odradza się TESE, ponieważ szanse na znalezienie plemników są bardzo małe. To oszczędza pieniądze, ból i fałszywe nadzieje.

Jak wykorzystuje się pobrane plemniki?

Plemniki są kriokonserwowane (zamrażane) i wykorzystywane podczas późniejszego leczenia ICSI. Na każdy pobrany plemnik wstrzykuje się bezpośrednio jedną komórkę jajową. Przy azoospermii obturacyjnej często wystarcza jeden zabieg na kilka cykli ICSI. Przy NOA pobrana ilość bywa mniejsza. Wtedy wszystko zostaje wykorzystane naraz w jednym cyklu ICSI.

Źródła

O tym artykule

Redakcja Fertilio

Redakcja Fertilio opracowuje tematy związane ze staraniami o dziecko na podstawie źródeł specjalistycznych, takich jak Niemiecki Rejestr IVF (Deutsches IVF-Register, D·I·R), wytyczne medyczne i teksty ustaw. Źródła podajemy zawsze na końcu artykułu. Treści nie zastępują porady lekarskiej.