Część naszego poradnika: Niepłodność

Poronienie wiele zmienia. Jedne osoby chcą jak najszybciej znów zajść w ciążę, inne najpierw potrzebują dystansu. Jedno i drugie jest w porządku.

Tu znajdziesz to, co wytyczne i badania mówią o pytaniach, które pojawiają się potem: od czasu oczekiwania i spadku hormonu ciążowego hCG, przez badania po kilku poronieniach, po ochronę macierzyństwa w Niemczech, Austrii i Szwajcarii.

Wszystkie liczby to średnie z badanych grup. Nie przewidują, jak będzie u ciebie, i nie zastępują porady lekarskiej. Jeśli twoja ciąża zakończyła się bardzo wcześnie i została wykryta tylko testem, przeczytaj też nasz artykuł o ciąży biochemicznej.

Kiedy możesz znów zajść w ciążę?

W tej kwestii zalecenia się rozchodzą:

Źródło Zalecenie
AWMF 015-076 (Niemcy, Austria, Szwajcaria), 2025 bez czasu oczekiwania, jeśli nie ma indywidualnych powodów, by czekać (stwierdzenie 5.S13, konsensus ekspertów)
ACOG Practice Bulletin 200 (USA), potwierdzony w 2025 brak dobrej jakości danych przemawiających za odkładaniem
NICE NG126 (Wielka Brytania) brak stałego odstępu, ale informacja o tym, kiedy można spróbować ponownie (1.2.1)
WHO, konsultacja 2005 co najmniej 6 miesięcy po poronieniu lub przerwaniu ciąży

Jako możliwe powody, by poczekać, wytyczna AWMF wymienia na przykład badania, które jeszcze trzeba wykonać, następstwa operacji lub brak psychicznej gotowości.

Zalecenie WHO opiera się na jednym badaniu z danych publicznych szpitali w Ameryce Łacińskiej, głównie w Argentynie i Urugwaju. Poronień samoistnych i przerwań ciąży nie dało się w nim rozdzielić. WHO sama zaznacza, że istnieją nowsze badania.

Nowsze dane nie przemawiają za długim czekaniem. Metaanaliza 16 badań z udziałem 1 043 840 kobiet wykazała przy odstępie krótszym niż 6 miesięcy rzadsze kolejne poronienie (ryzyko względne 0,82; 95% przedział ufności, CI, od 0,78 do 0,86) i rzadszy poród przedwczesny (0,79; od 0,75 do 0,83). W przypadku martwego urodzenia, niskiej masy urodzeniowej i stanu przedrzucawkowego różnicy nie było (Kangatharan 2017).

W amerykańskim badaniu EAGeR z udziałem 1083 kobiet po jednej lub dwóch wczesnych stratach dziecko urodziło 53,2% tych, które ponownie starały się w ciągu 3 miesięcy, wobec 36,1% przy późniejszym starcie, bez większej liczby powikłań (Schliep 2016; dane obserwacyjne zdrowych kobiet z regularnym cyklem). W Norwegii kobiety z odstępem krótszym niż 3 miesiące rzadziej rodziły dziecko zbyt małe jak na wiek ciążowy (8,6% wobec 10,1%) i rzadziej miały cukrzycę ciążową (3,3% wobec 4,5%) niż przy odstępie od 6 do 11 miesięcy (Tessema 2022, 49 058 porodów).

Jeśli chcesz jeszcze poczekać, możesz stosować antykoncepcję hormonalną zaraz po potwierdzonym poronieniu. Często dawana rada, by przez 1 do 2 tygodni powstrzymać się od stosunków pochwowych, nie jest według AWMF i ACOG poparta badaniami.

Po IVF lub kriotransferze: Wytycznej dotyczącej odstępu nie ma. W kohorcie 2620 kobiet po biochemicznej lub klinicznej stracie nowy kriotransfer w ciągu 6 miesięcy nie wiązał się z gorszymi wynikami niż po 6 do 12 miesiącach (Yang W 2026). Termin ustala twój gabinet leczenia niepłodności. Przebieg opisuje artykuł Kriotransfer.

Owulacja i pierwsza miesiączka po poronieniu

Już pierwszy cykl może być płodny. W małym badaniu z udziałem 18 kobiet po poronieniu samoistnym wszystkie miały pierwszą owulację przed pierwszą miesiączką, średnio 29 dni po poronieniu, w przedziale od 13 do 103 dni. Jedna kobieta zaszła w ciążę w tym cyklu (Donnet 1990). Jeśli nie chcesz jeszcze zajść w ciążę, najlepiej stosować antykoncepcję od samego początku.

Druga połowa cyklu była w tym pierwszym cyklu nieco krótsza niż w drugim (średnio 12,9 zamiast 14,4 dnia). Z wyliczeń wynika więc, że pierwsza miesiączka przyszła średnio około sześciu tygodni po poronieniu (własne wyliczenie, Donnet 1990). Ponieważ owulacja następowała tak różnie wcześnie lub późno, u ciebie może to wyglądać zupełnie inaczej.

Krwawienie i czas trwania poronienia

Postępowanie Czas krwawienia Skuteczność
zabieg operacyjny ok. 3 dni 97%
leczenie farmakologiczne od 10 do 21 dni 71% po 3 dniach, 84% po 8 dniach, w razie potrzeby z ponownym podaniem leku
postępowanie wyczekujące od 10 do 21 dni od 52 do 84% po 14 dniach, od 66 do 91% po 6 tygodniach

Źródło: AWMF 015-076, tabela 9. Dotyczy poronień klinicznych, nie strat biochemicznych. Przy postępowaniu wyczekującym wartości zależą od rodzaju poronienia.

Przy postępowaniu wyczekującym poronienie było zupełne po tygodniu u 25 do 50% kobiet. Po 2 tygodniach zależy to od rodzaju: przy poronieniu już rozpoczętym i niezupełnym u 84%, przy poronieniu zatrzymanym u 59%, przy pustym pęcherzyku ciążowym (ciąża bezzarodkowa) u 52% (AWMF 015-076, tabela 9). Kontrola odbywa się zwykle w ciągu 2 tygodni. Po leczeniu farmakologicznym wytyczna zaleca USG 7 do 14 dni po pierwszym podaniu leku, a pomiary hCG tylko jako alternatywę. Jeśli krwawienie się utrzymuje, ból się nasila lub pojawia się gorączka, zgłoś się do lekarza. Przy bardzo silnym krwawieniu lub silnym bólu natychmiast.

hCG po poronieniu: tabela z wartościami z badań

Jak szybko spada hormon ciążowy, zależy przede wszystkim od wartości wyjściowej. Poniższe wartości pochodzą z badań i pomagają zrozumieć wyniki. Własne wyniki ocenia placówka, która zleciła badanie.

Wartość we krwi powyżej 5 IU/l przemawia za ciążą. Testy z moczu reagują dopiero od około 20 do 50 IU/l, a słabo dodatni test łatwo odczytać jako ujemny. Wartości do śledzenia przebiegu powinny pochodzić z tego samego laboratorium i być wykonane tym samym testem (AWMF 015-076), ponieważ systemy pomiarowe dają czasem istotnie różne wyniki (Desai 2014).

Wartość wyjściowa hCG (IU/l) Spadek po 2 dniach: średnio / co najmniej po 4 dniach po 7 dniach
250 48% / 35% 71% / 52% 86% / 66%
500 52% / 38% 75% / 59% 89% / 74%
1000 55% / 42% 78% / 64% 91% / 79%
2000 58% / 46% 81% / 68% 93% / 83%
3000 59% / 48% 82% / 70% 94% / 85%
5000 60% / 50% 83% / 73% 94% / 87%

Źródło: Butts i wsp. 2013. 443 kobiety z trzech ośrodków w USA z bólem lub krwawieniem i ciążą o nieznanej lokalizacji (w USG początkowo brak pęcherzyka ciążowego), która ustąpiła bez leczenia; wartość wyjściowa do 10 000 IU/l. „Co najmniej” to 95. percentyl: u 95 na 100 kobiet spadek był co najmniej tak duży. Wytyczna AWMF 015-076 przejmuje te minimalne wartości jako tabelę 12.

Przykład obliczeniowy (własne wyliczenie z tabeli): przy wartości wyjściowej 1000 IU/l po 2 dniach wartość wynosiła średnio około 450 IU/l, a u 95% kobiet najwyżej około 580 IU/l. Po 7 dniach było to średnio około 90 IU/l, a u 95% najwyżej około 210 IU/l.

Dane nie pochodzą z poronień potwierdzonych w USG ani z leczenia IVF. Starsza analiza tej samej grupy badawczej (Barnhart 2004, również ciąże o nieznanej lokalizacji: 710 późniejszych poronień u 1543 kobiet) podaje niższe dolne granice: u około 95% kobiet hCG spadało w ciągu 2 dni o co najmniej 21 do 35%, a w ciągu 7 dni o co najmniej 60 do 84%, zależnie od wartości wyjściowej. To wartości minimalne, a nie typowe. Wolniejszy spadek przemawia według autorów za pozostałą tkanką lub ciążą pozamaciczną.

Co przewiduje brytyjska wytyczna NICE w zależności od przebiegu

Sytuacja Postępowanie według NICE NG126
hCG spada w ciągu 48 godzin o więcej niż 50% (ciąża o nieznanej lokalizacji) ciąża najprawdopodobniej nie będzie się rozwijać; test z moczu 14 dni po drugim pomiarze, a jeśli jest dodatni, zgłoszenie się do lekarza w ciągu 24 godzin (1.8.8)
spadek poniżej 50% lub wzrost poniżej 63% w ciągu 48 godzin zgłoszenie się do lekarza w ciągu 24 godzin (1.8.9)
po postępowaniu wyczekującym (gdy krwawienie i ból ustąpiły po 7 do 14 dniach) lub po leczeniu farmakologicznym test z moczu 3 tygodnie po poronieniu, a jeśli jest dodatni, dalsza diagnostyka (1.10.5, 1.11.7)

Spadająca wartość nie wyklucza ciąży pozamacicznej. U 71% kobiet z ciążą pozamaciczną przebieg hCG jest nietypowy, a od 8 do 14% ciąż o nieznanej lokalizacji okazuje się ciążą pozamaciczną (AWMF 015-076). Przy bólu lub silnym krwawieniu zgłoś się natychmiast do lekarza.

Kiedy hCG znów jest ujemne?

Dla poronień samoistnych nie ma na ten temat systematycznych badań, są tylko małe badania po przerwaniu ciąży, zwykle z wysokimi wartościami wyjściowymi. Po odessaniu w pierwszym lub drugim trymestrze u 13 kobiet średnio po 37,5 dnia (± 6,4) hCG spadało poniżej 2 IU/l (Marrs 1979). Test z moczu z granicą wykrywalności 1000 IU/l był zwykle ujemny w ciągu 2 tygodni, a dodatni test po 4 tygodniach przemawiał za niezupełnym poronieniem lub pozostałą tkanką (van der Lugt 1985, 28 kobiet). Na bardzo wczesne straty z niskimi wartościami nie można tego przenieść.

To, jak hCG rośnie po transferze zarodka w prawidłowej ciąży, pokazuje tabela hCG w Kalkulatorze terminu porodu in vitro.

Jakie jest ryzyko kolejnego poronienia?

Wczesna utrata ciąży dotyczy według wytycznej AWMF co najmniej 10 do 15% rozpoznanych klinicznie ciąż, a około 80% wszystkich poronień zdarza się w pierwszym trymestrze. W Niemczech, Austrii i Szwajcarii poronienia nie są statystycznie rejestrowane. Mniej więcej połowa poronień w pierwszym trymestrze wynika z zaburzenia chromosomalnego zarodka (AWMF 015-050, ACOG; ASRM: od 50 do 60%).

Wiek matki Odsetek poronień
poniżej 20 15,8%
od 20 do 24 11,3%
od 25 do 29 9,8%
od 30 do 34 10,8%
od 35 do 39 16,7%
od 40 do 44 32,2%
od 45 53,6%

Źródło: Magnus i wsp. 2019, tabela 1. Wszystkie ciąże zarejestrowane w norweskich rejestrach zdrowia w latach 2009 do 2013 (421 201), bez ciąż pozamacicznych; poronienia od 6. do mniej niż 20. tygodnia ciąży, z korektą o przerwania ciąży. Brakuje bardzo wczesnych strat bez kontaktu z opieką specjalistyczną. Łącznie 12,8%, najniżej w wieku 27 lat (9,5%).

Wywiad położniczy następna ciąża zakończyła się poronieniem Iloraz szans (OR), skorygowany o wiek (95% CI)
pierwsza ciąża 11,6% grupa porównawcza
1 poronienie bezpośrednio wcześniej 19,8% 1,54 (od 1,48 do 1,60)
2 poronienia z rzędu 27,7% 2,21 (od 2,03 do 2,41)
3 lub więcej z rzędu 41,9% 3,97 (od 3,29 do 4,78)

Źródło: Magnus i wsp. 2019, tabela 3. Odsetki bez przerwań ciąży w mianowniku.

Czytając to w drugą stronę: po poronieniu około 80% kolejnych ciąż nie kończyło się poronieniem (własne wyliczenie). Niezależnie od wcześniejszych poronień w Niemczech po IVF lub ICSI w cyklach ze świeżym transferem w latach 2019 do 2023 poronieniem kończyło się 21,7% (IVF) i 21,4% (ICSI) ciąż klinicznych (Niemiecki Rejestr IVF, Deutsches IVF-Register). Z wartościami norweskimi nie są one bezpośrednio porównywalne. Wartości dla każdego roku życia od 35 do 45 lat znajdziesz w artykule Zajście w ciążę po 40. roku życia.

Jakie są szanse po poronieniu?

Poronienie według dostępnych danych nie zwiększa płodności. W norweskiej kohorcie 48 537 planowanych ciąż szansa na zajście w ciążę w danym miesiącu nieznacznie spadła: do 0,83-krotności po jednym, 0,79-krotności po dwóch i 0,74-krotności po trzech lub więcej poronieniach (Arge 2022).

Także po kilku poronieniach wiele kobiet rodzi dziecko. W duńskiej poradni specjalistycznej było to wśród 987 kobiet z nawracającymi poronieniami 66,7% w ciągu 5 lat (Lund 2012). Według ASRM od 50 do 80% kobiet odnosi sukces przy kolejnej próbie, także bez specjalnego leczenia. Z wiekiem szansa maleje:

Wiek, po 3 poronieniach Żywe urodzenie w następnej ciąży
od 25 do 29 ok. 75%
od 30 do 34 ok. 70%
od 35 do 39 ok. 55%
od 40 do 44 ok. 32%

Źródło: AWMF 015-050, tabela 10, za Kolte i wsp. 2021 (Dania 1977 do 2017, 2 722 441 ciąż). Przeniesiono z wykresu oryginalnego badania, stąd „ok.”.

Nawracające poronienia: od kiedy się o nich mówi?

Źródło Definicja Czy straty biochemiczne się liczą?
AWMF 015-050, wersja 2.0, maj 2026 (Niemcy, Austria, Szwajcaria) za WHO: 3 lub więcej kolejnych poronień przed 20. tygodniem ciąży nie uregulowano wprost
ESHRE 2022 (Europa) 2 lub więcej strat ciąży, bez ciąży w jajowodzie (ciąży pozamacicznej) i zaśniadu groniastego tak, wystarczy wykrycie hCG
ASRM 2026 (USA) 2 lub więcej samoistnych strat przed 22. tygodniem, niekoniecznie z rzędu tak
SOGC 2025 (Kanada) 2 lub więcej strat, także nienastępujących po sobie tak
Słownik ICMART 2025 2 lub więcej ciąż klinicznych kończących się przed ukończonym 22. tygodniem ciąży nie

Dotyczy to według wytycznej AWMF około 1 do 3% wszystkich par, a przy definicji z dwoma poronieniami nawet do 5%. To, że liczyć się mogą także bardzo wczesne straty, ma swoje uzasadnienie: u 587 kobiet z niewyjaśnionymi nawracającymi poronieniami każda wcześniejsza strata, nigdy niewidziana w USG, obniżała szansę na żywe urodzenie podobnie mocno jak poronienie kliniczne (ryzyko względne 0,90 wobec 0,87; Kolte 2014).

Jakie badania są zalecane

Niemieckojęzyczna wytyczna zaleca poszukiwanie przyczyn po trzech kolejnych poronieniach („należy”), w uzasadnionych przypadkach już po dwóch („powinno się”, zalecenia 2.E1 i 2.E2). Metaanaliza cytowana w wytycznej wykazała, że wady budowy macicy i zespół antyfosfolipidowy występują po dwóch poronieniach tak samo często jak po trzech. ESHRE radzi oznaczać przeciwciała antyfosfolipidowe już po dwóch stratach. ASRM proponuje od drugiego poronienia jako pierwszy krok analizę chromosomów tkanki ciążowej.

Ginekolożka w spokojnej rozmowie z pacjentką

Badanie AWMF 015-050
chromosomy obojga partnerów, jeśli brak wyniku badania chromosomów poronień należy
analiza chromosomów tkanki ciążowej powinno się
USG 3D i/lub histeroskopia należy
przeciwciała antyfosfolipidowe, dwukrotnie w odstępie co najmniej 12 tygodni należy
TSH przed ciążą należy
witamina D przed ciążą stwierdzenie
przy PCOS: zaburzenia hormonalne i metaboliczne należy
partner: informacja o rozszerzonej analizie nasienia z oceną fragmentacji DNA należy
wrodzona trombofilia bez ryzyka zakrzepicy nie należy
testy immunologiczne, takie jak komórki NK, poza badaniami klinicznymi nie powinno się
badanie mikrobiomu poza badaniami klinicznymi nie należy

Przeciwciała antyfosfolipidowe występują u 11 do 15% kobiet z nawracającymi poronieniami (AWMF 015-050), a wrodzone wady budowy macicy u 13,3% wobec 5,5% w populacji ogólnej (ASRM). U par z dwoma lub większą liczbą poronień w około 4 do 5% jedno z partnerów jest nosicielem zrównoważonej zmiany chromosomowej (AWMF 015-050).

ESHRE kładzie częściowo inne akcenty: tkanki ciążowej nie bada się rutynowo, a chromosomy rodziców tylko po indywidualnej ocenie ryzyka. Macicę należy oceniać u wszystkich kobiet.

Ośrodek, który wykona diagnostykę, znajdziesz w katalogu klinik leczenia niepłodności. Wyszukiwarka klinik in vitro pomoże ci uporządkować kolejne kroki.

Leczenie: co jest udowodnione

Wskazówki na korzyść leczenia pojawiają się głównie w dwóch sytuacjach: heparyna z ASA przy potwierdzonym zespole antyfosfolipidowym oraz, z małym efektem w analizach podgrup, dopochwowy progesteron przy krwawieniu po wcześniejszych poronieniach.

Progesteron

Badanie Kto był leczony Żywe urodzenie
PROMISE 2015 836 kobiet z niewyjaśnionymi nawracającymi poronieniami, dopochwowy progesteron 400 mg dwa razy dziennie do 12. tygodnia ciąży 65,8% wobec 63,3% przy placebo (RR 1,04; od 0,94 do 1,15), brak potwierdzonej korzyści
PRISM 2019 4153 kobiety z krwawieniem we wczesnej ciąży, 400 mg dwa razy dziennie do 16. tygodnia ciąży 75% wobec 72% żywych urodzeń od 34. tygodnia ciąży (RR 1,03; od 1,00 do 1,07; P = 0,08)
PRISM, podgrupa krwawienie i co najmniej 1 wcześniejsze poronienie (1800 kobiet) 75% wobec 70% (RR 1,09; od 1,03 do 1,15)
PRISM, podgrupa krwawienie i co najmniej 3 wcześniejsze poronienia (285 kobiet) 72% wobec 57% (RR 1,28; od 1,08 do 1,51)
Analiza Cochrane 2021 (Devall) metaanaliza sieciowa, łącznie 7 badań z udziałem 5682 kobiet, różne gestageny dopochwowy mikronizowany progesteron przy krwawieniu i co najmniej 1 wcześniejszym poronieniu: RR 1,08 (od 1,02 do 1,15; podgrupa z 2 badań łącznie z 4090 kobiet, głównie PRISM); przy nawracających poronieniach: RR 1,04 (od 0,95 do 1,15; 1 badanie z 826 kobietami, PROMISE)
Analiza Cochrane 2025 (Haas) kobiety z niewyjaśnionymi nawracającymi poronieniami, bez krwawienia i bez ciąż po IVF; żywe urodzenie z 5 badań z udziałem 1063 kobiet RR 1,04 (od 0,96 do 1,12), prawdopodobnie niewielki efekt lub jego brak

Podgrupy to analizy częściowe: „co najmniej 1” utworzono dopiero po fakcie, „co najmniej 3” zaplanowano z góry, ale była ona mała (Coomarasamy 2020).

Wytyczna AWMF zaleca dopochwowy progesteron do 16. tygodnia ciąży przy nawracających poronieniach i zagrażającym poronieniu („powinno się”); przy niewyjaśnionych nawracających poronieniach w pierwszym trymestrze można podać progesteron lub syntetyczny gestagen („można”). NICE zaleca 400 mg dwa razy dziennie przy krwawieniu i wcześniejszym poronieniu, jeśli ciąża jest potwierdzona w USG w jamie macicy, a przy stwierdzonej czynności serca do ukończonego 16. tygodnia ciąży. ESHRE widzi możliwą korzyść przy trzech lub więcej stratach i krwawieniu (zalecenie warunkowe), a dla niewydolności ciałka żółtego uważa dowody za niewystarczające. ASRM uważa dopochwowy progesteron we wczesnej ciąży przy krwawieniu i/lub niewyjaśnionych nawracających poronieniach za możliwy do rozważenia we wspólnej decyzji. Podawanie już w drugiej połowie cyklu zalicza do możliwej korzyści przy ograniczonych lub sprzecznych badaniach. Podgrupy PRISM uważa za niepewne, ponieważ kilka porównań policzono bez korekty statystycznej. Kanadyjskie SOGC uważa progesteron za możliwie pomocny głównie przy rozpoczęciu w drugiej połowie cyklu.

Przy nawracających poronieniach bez krwawienia wytyczne nie są więc zgodne: wytyczna AWMF mówi „można”, ASRM uważa to za możliwe do rozważenia, ESHRE widzi możliwą korzyść tylko razem z krwawieniem, a analiza Cochrane 2025 znajduje prawdopodobnie niewielki efekt lub jego brak.

Dopuszczenie do obrotu: Progesteron i dydrogesteron są w Niemczech dostępne na receptę (rozporządzenie o wydawaniu leków na receptę, Arzneimittelverschreibungsverordnung, AMVV, załącznik 1). Żadna ze sprawdzonych niemieckich charakterystyk produktu leczniczego nie podaje poronień jako wskazania: dopochwowy mikronizowany progesteron (200 mg) jest tam dopuszczony wyłącznie do wsparcia fazy lutealnej podczas leczenia niepłodności (najdłużej do 12. tygodnia ciąży) oraz do zapobiegania porodowi przedwczesnemu przy skróconej szyjce macicy, a poronienie zatrzymane jest przeciwwskazaniem. Przeciw poronieniom jest to więc stosowanie off-label, czyli poza zakresem dopuszczenia. Dotyczy to także syntetycznego gestagenu dydrogesteronu, którego charakterystyka podaje tylko zaburzenia cyklu przy niedoborze progesteronu oraz hormonalną terapię zastępczą. Syntetyczne gestageny mogą być według wytycznej AWMF związane z większym ryzykiem spodziectwa (wady ujścia cewki moczowej) (iloraz szans 3,7; od 2,3 do 6,0).

Kaproinian 17-hydroksyprogesteronu (17-OHPC) nie jest opcją. Pozwolenia na dopuszczenie do obrotu są zawieszone w całej UE od 2024 roku z powodu możliwego ryzyka nowotworu u osób, które miały z nim kontakt w życiu płodowym, oraz braku skuteczności (Federalny Instytut Leków i Wyrobów Medycznych, BfArM). Wytyczna AWMF wciąż wymienia tę substancję, nie wspominając o tym.

Więcej o progesteronie, niewydolności ciałka żółtego i badaniach: Niewydolność ciałka żółtego.

Heparyna i ASA tylko przy zespole antyfosfolipidowym

Heparynę drobnocząsteczkową (LMWH) i niską dawkę kwasu acetylosalicylowego (ASA) wytyczne zalecają tylko przy potwierdzonym zespole antyfosfolipidowym (APS). Wytyczna AWMF przewiduje wtedy ASA do 34+0 tygodnia ciąży oraz LMWH co najmniej do 6 tygodni po porodzie („należy”): przy położniczym APS w dawce profilaktycznej od dodatniego testu, przy zakrzepowym APS w dawce terapeutycznej. Przy tym połączeniu odsetek żywych urodzeń sięga 70%. ESHRE zaleca to połączenie przy APS i trzech lub więcej stratach (warunkowo), przy dwóch stratach tylko w badaniach. Dla ASRM jest to standard.

Przy niewyjaśnionych poronieniach badanie ALIFE (364 kobiety) nie wykazało korzyści: 54,5% żywych urodzeń z ASA plus heparyną, 50,8% z samym ASA, 57,0% z placebo. Przy wrodzonej trombofilii w badaniu ALIFE2 (326 kobiet) dziecko urodziło 72% kobiet leczonych LMWH i 71% przy standardowej opiece. Wytyczna AWMF odradza w obu przypadkach, ESHRE przy niewyjaśnionych stratach (zalecenie mocne). W zapobieganiu poronieniom LMWH i ASA są w Niemczech stosowane off-label.

Tarczyca i inne działania

Przy TSH powyżej 4 mU/l przed ciążą można według wytycznej AWMF podać lewotyroksynę. ESHRE radzi nie leczyć kobiet z prawidłową czynnością tarczycy i przeciwciałami przeciwtarczycowymi.

Niezalecane są według wytycznej AWMF glikokortykosteroidy bez choroby autoimmunologicznej, immunoglobuliny, wlewy lipidowe, immunizacja limfocytami, inhibitory TNF-alfa i G-CSF. Badanie genetyczne zarodków (PGT-A lub PGT-SR) nie zwiększa odsetka żywych urodzeń u par, które zachodzą w ciążę naturalnie. Zalecane są natomiast witamina D3 (od 2000 do 4000 IU dziennie) przy potwierdzonym niedoborze, prawidłowa masa ciała, rzucenie palenia, rezygnacja z alkoholu i wsparcie psychospołeczne. Przy przewlekłym zapaleniu błony śluzowej macicy z wykryciem CD138 można podać antybiotyki.

Ochrona macierzyństwa, ochrona przed wypowiedzeniem i zwolnienie lekarskie

Ta sekcja dotyczy Niemiec, Austrii i Szwajcarii.

Niemcy

Od 1 czerwca 2025 ochrona macierzyństwa obowiązuje także po poronieniu od 13. tygodnia ciąży. § 3 ust. 5 niemieckiej ustawy o ochronie macierzyństwa (Mutterschutzgesetz, MuSchG) brzmi:

„W razie poronienia pracodawca nie może zatrudniać kobiety, o ile nie oświadczy ona wyraźnie gotowości do pracy, 1. do upływu dwóch tygodni w razie poronienia od 13. tygodnia ciąży lub 2. do upływu sześciu tygodni w razie poronienia od 17. tygodnia ciąży lub 3. do upływu ośmiu tygodni w razie poronienia od 20. tygodnia ciąży. Oświadczenie, o którym mowa w zdaniu 1, może ona w każdej chwili odwołać ze skutkiem na przyszłość. Ustępy 1 do 3 nie mają zastosowania.”

Według Portalu Rodzinnego rządu federalnego (Familienportal des Bundes) okres ochronny obowiązuje, jeśli poinformujesz pracodawcę i nie chcesz wyraźnie dalej pracować. Liczy się od pierwszego dnia ostatniej miesiączki, więc 13. tydzień zaczyna się od 12+0 tygodnia ciąży (własne wyprowadzenie). Prawnie poronieniem jest utrata ciąży bez oznak życia, przy masie poniżej 500 g i przed 24. tygodniem ciąży. W okresie ochronnym przysługuje zasiłek macierzyński (Mutterschaftsgeld): osoby ubezpieczone ustawowo dostają z kasy chorych (Krankenkasse) najwyżej 13 € za dzień kalendarzowy, resztę dopłaca pracodawca w formie dodatku (§ 24i SGB V). Dokumentem potwierdzającym jest od 1 stycznia 2026 zaświadczenie lekarskie „zaświadczenie o poronieniu, porodzie przedwczesnym lub niepełnosprawności dziecka” (formularz 9). Osoby samozatrudnione nie są objęte.

Ochrona przed wypowiedzeniem: Po poronieniu po dwunastym tygodniu ciąży wypowiedzenie jest niedopuszczalne do upływu czterech miesięcy (§ 17 ust. 1 pkt 2 MuSchG). Dotyczy to sytuacji, gdy pracodawca wie o poronieniu lub gdy poinformujesz go o nim w ciągu dwóch tygodni od doręczenia wypowiedzenia.

Zwolnienie lekarskie: Przed 13. tygodniem ciąży ochrony macierzyństwa nie ma. Jeśli nie możesz pracować, lekarka lub lekarz wystawi ci zwolnienie. Pracodawca wypłaca wtedy wynagrodzenie przez okres do sześciu tygodni, potem następuje zasiłek chorobowy (Krankengeld). Prawo do kontynuacji wypłaty wynagrodzenia masz, jeśli stosunek pracy trwa nieprzerwanie od co najmniej czterech tygodni (§ 3 ust. 1 i 3 niemieckiej ustawy o kontynuacji wypłaty wynagrodzenia, Entgeltfortzahlungsgesetz, EFZG).

Austria

Okresu ochronnego po poronieniu nie ma, ale jest cztery tygodnie ochrony przed wypowiedzeniem. § 10 ust. 1a austriackiej ustawy o ochronie macierzyństwa z 1979 roku (Mutterschutzgesetz 1979), obowiązujący od 1 stycznia 2016:

„Wypowiedzenie jest bezskuteczne do upływu czterech tygodni po stwierdzonym poronieniu. Na żądanie pracodawcy pracownica ma obowiązek przedstawić zaświadczenie lekarskie o poronieniu.”

O tym, czy utrata ciąży jest poronieniem, czy martwym urodzeniem, decyduje wyłącznie masa, granicy wyrażonej w tygodniach ciąży nie ma. Według § 8 ust. 1 pkt 2 austriackiej ustawy o położnych (Hebammengesetz) płód uważa się za martwo urodzony, „jeśli nie jest rozpoznawalna żadna z oznak wymienionych w pkt 1, a jego masa urodzeniowa wynosi co najmniej 500 gramów”. Przy mniejszej masie mamy do czynienia z poronieniem (pkt 3). Od 1 września 2024 po poronieniu po 18. tygodniu ciąży przysługuje opieka położnej.

Szwajcaria

Świadczenie z tytułu macierzyństwa (Mutterschaftsentschädigung) przysługuje przy martwym urodzeniu tylko wtedy, gdy ciąża trwała co najmniej 23 tygodnie (od 23 0/7), co potwierdza zaświadczenie lekarskie (okólnik KS MSEAE, Rz 1043). Strata wcześniejsza nie daje prawa do świadczenia. Przy niezdolności do pracy pracodawca wypłaca wynagrodzenie przez ograniczony czas, jeśli stosunek pracy trwał dłużej niż trzy miesiące lub został zawarty na dłużej niż trzy miesiące (art. 324a szwajcarskiego kodeksu zobowiązań, Obligationenrecht, OR). Art. 336c OR chroni po okresie próbnym przed wypowiedzeniem w czasie niezawinionej choroby (zależnie od stażu od 30 do 180 dni) oraz „w czasie ciąży i w ciągu 16 tygodni po porodzie”. Czy poronienie przed 23. tygodniem uznaje się za poród, ustawa nie określa. W razie wątpliwości skorzystaj z porady prawnej z zakresu prawa pracy.

Wsparcie po stracie

Możesz żałować tej ciąży, niezależnie od tego, jak wcześnie się skończyła. I nie musisz niczego decydować, zanim poczujesz, że to ten moment.

Wytyczna dotycząca nawracających poronień zaleca oferowanie wsparcia psychospołecznego (AWMF 015-050). Zapytaj w gabinecie ginekologicznym lub w ośrodku leczenia niepłodności o poradnictwo psychospołeczne, dla siebie i dla partnera lub partnerki.

Dłoń z motylem i młoda roślina w ciepłym wieczornym świetle

Jeśli zajście w kolejną ciążę trwa dłużej, nasz poradnik o niepłodności wyjaśnia, jakie kroki mają wtedy sens.

Najczęstsze pytania

Jak długo czekać po poronieniu, zanim znów zajdzie się w ciążę?

Według niemieckojęzycznej wytycznej nie musisz czekać, jeśli nic temu nie przeszkadza, na przykład badania, które jeszcze trzeba wykonać, lub brak psychicznej gotowości (AWMF 015-076). WHO zaleca 6 miesięcy, ale opiera się na jednym badaniu. Metaanaliza wykazała rzadsze kolejne poronienie przy krótszym odstępie (RR 0,82; Kangatharan 2017).

Czy po poronieniu jest się bardziej płodnym?

Dane są niejednolite. W norweskiej kohorcie szansa na miesiąc po poronieniu nieznacznie spadła, do 0,83-krotności (Arge 2022). W chińskim badaniu z udziałem 518 kobiet i codziennymi testami z moczu po bardzo wczesnych stratach szansa na poczęcie w następnym cyklu była wyższa (iloraz szans 2,6), ale ryzyko ponownej wczesnej straty również (2,4) (Wang 2003). Nie świadczy to o tym, że kobiety są potem bardziej płodne.

Kiedy po poronieniu pojawia się owulacja?

W małym badaniu z udziałem 18 kobiet pierwsza owulacja pojawiła się średnio 29 dni po poronieniu, w przedziale od 13 do 103 dni, u wszystkich przed pierwszą miesiączką (Donnet 1990).

Jak szybko spada hCG po poronieniu?

U kobiet, których ciąża o nieznanej lokalizacji ustąpiła bez leczenia, hCG spadało w ciągu 2 dni średnio o 48 do 60%, a w ciągu 7 dni o 86 do 94%, zależnie od wartości wyjściowej (Butts 2013). U 95% spadek po 2 dniach wynosił co najmniej 35 do 50% (AWMF 015-076, tabela 12). Wolniejszy przebieg wymaga diagnostyki lekarskiej (NICE NG126).

Kiedy test ciążowy po poronieniu znów jest ujemny?

Dla poronień samoistnych brakuje systematycznych badań. Po przerwaniu ciąży przez odessanie w bardzo małym badaniu trwało to średnio ponad 5 tygodni, zanim hCG spadło poniżej 2 IU/l (Marrs 1979). NICE zaleca po postępowaniu wyczekującym lub leczeniu farmakologicznym test z moczu 3 tygodnie po poronieniu; jeśli jest dodatni, następuje diagnostyka.

Jakie jest ryzyko kolejnego poronienia po poronieniu?

W Norwegii po poronieniu 19,8% kolejnych ciąż ponownie kończyło się poronieniem, po dwóch z rzędu 27,7%, po trzech lub więcej 41,9% (Magnus 2019).

Po ilu poronieniach wykonuje się badania?

Niemieckojęzyczna wytyczna zaleca diagnostykę po trzech kolejnych poronieniach, w uzasadnionych przypadkach po dwóch (AWMF 015-050). ESHRE, ASRM i SOGC mówią o nawracających poronieniach już od dwóch strat.

Czy progesteron pomaga po poronieniu?

Przy niewyjaśnionych nawracających poronieniach (3 lub więcej, od 18 do 39 lat) dopochwowy progesteron podawany profilaktycznie od dodatniego testu nie przyniósł potwierdzonej korzyści (PROMISE: 65,8% wobec 63,3% żywych urodzeń). Analiza Cochrane 2025 widzi przy nawracających poronieniach prawdopodobnie niewielki efekt lub jego brak. Przy krwawieniu i co najmniej jednym wcześniejszym poronieniu odsetek urodzeń nieznacznie wzrósł (Cochrane 2021: RR 1,08, głównie dane z PRISM). Wytyczne nie są zgodne. W Niemczech to zastosowanie jest off-label, a leki są dostępne na receptę.

Czy po poronieniu przysługuje ochrona macierzyństwa?

W Niemczech od 1 czerwca 2025 od 13. tygodnia ciąży: 2 tygodnie, od 17. tygodnia ciąży 6, a od 20. tygodnia ciąży 8 tygodni, jeśli poinformujesz pracodawcę i nie chcesz wyraźnie dalej pracować (§ 3 ust. 5 MuSchG). Austria nie zna okresu ochronnego, ale przewiduje cztery tygodnie ochrony przed wypowiedzeniem. W Szwajcarii świadczenie z tytułu macierzyństwa przysługuje dopiero od 23 ukończonych tygodni ciąży.

Źródła

Wytyczne i towarzystwa naukowe

Badania i rejestry

Leki

Przepisy i urzędy

FR

O tym artykule

Redakcja Fertilio

Redakcja Fertilio opracowuje tematy związane ze staraniami o dziecko na podstawie źródeł specjalistycznych, takich jak Niemiecki Rejestr IVF (Deutsches IVF-Register, D·I·R), wytyczne medyczne i teksty ustaw. Źródła podajemy zawsze na końcu artykułu. Treści nie zastępują porady lekarskiej.